مقالات دکتر حامد اتحادی
تراش عقیق در طول تاریخ یمن 7000 سال

سنگ عقیق، سنگی سفت و محکمی است که دارای درجه سفتی 7/00 از جدول Moh می باشد و از نظر جواهر شناسی سنگی است که رشد لایه ای دارد و بین طبقات لایه ای آن آب می باشد که باعث محکمی و عدم شکست آن می باشد.
سوال مهم : چنین سنگ سفت و محکمی چگونه در طول تاریخ در کشور یمن به این زیبایی و اشکال متفاوت مثل تسبیح، گردنبند و مهره تراشیده می شده است، و این دلیل بر قدرت و هنر و توانایی یمنیها در طول تاریخ دارد .

Mine agate

مرحله حرارت (Heat Treatment) (تجمیر):

در این مرحله سنگ عقیق در داخل کوزه قرارگرفته و سرکوزه با گچ مهر و موم شده و آن کوزه به مدت 2 هفته تا 1ماه در کوره طبیعی با حرارت ذغال قرارمی گیرد تا حرارت در داخل عقیق بصورت ملایم جاسازی شده و آب بین لایه های آن تبخیر شود.

Furnace

مرحله 2 (حرارت نهایی) ترمیل:

در این مرحله سنگ عقیق در زیر خاکستر به اندازه 2 انگشت (ضخامت) قرارگرفته و ذغال سرخ شده خیلی کوچک یا پهن سرخ شده روی سنگ قرار می گیرد و حرارت مستقیم به خاکستر و سپس به عقیق می دهد تا آهن موجود در آن اکسیده شده Fe= Feo2
و اصطلاحا عقیق سرخ و آبدار می شود.

Heat

مرحله 3 ( مرحله تکثیریا شکستن عقیق یمن):

در این مرحله هنرمند قدیمی یمن با انواع چکشهای فولادی که سرهای مختلف دارد مثل سر کلاغی، سر تبری، سرمنقاری سنگ را می شکند و از خاکها و یا عناصر دیگر غیر عقیق (صخره عقیق) تمیز می کند.

agate_yeman

مرحله 4 مرحله تراش (جلخ):

در این مرحله سنگ های عقیق با یک سنگ کوه سفت بنام سنگ تراش تراشیده می شود و شکل اولیه پیدا می کند و در این مرحله با دست هنرمند سنگ را بر روی چوب چسبانده و بر روی سنگ می کشد و ماده خنک کننده آن آب می باشد.

second

مرحله نرم کردن (خش گیری ) مطسیه:

در این مرحله سنگ عقیق بر روی سنگ گرانیتی ساییده می شود و تمام خشهای موجود بر روی آن گرفته می شود و اصطلاحا تراش ثبتی قدیم بر روی آن نقش می بندد که تجار و عقیق فروش های قدیم از روی آن تراش عقیق یمن را می شناسند.

first

مرحله آخر یا جلدی سنگ (پولیش) طباشیر:

دراین مرحله سنگ بر روی گچ مخصوص که از یک کوه در یمن آورده می شود کشیده شده و جلای نهایی را پیدا می کند و مایع خنک کننده آن آب می باشد. و جالب توجه این است که جلای این گونه سنگ عقیق بسیار بالا و با کیفیت بهتر از دستگاه های مدرن امروزی می باشد.

final_luster